Ağır Yüklerin Yerleştirilmesinde Milimetrik Hassasiyet

👤Stefanie Senft, KUKA Roboter GmbH
Premium AEROTEC, uçak inşaatında kullanılan yapıların ve üretim sistemlerinin Avrupa’da lider üreticisi ve Airbus uçaklarında kullanılan büyük uçak bileşenlerinin dünya genelinde en büyük tedarikçisidir. Augsburg tesis yerinde yaklaşık 3.000 çalışan, hafif malzemeli hibrid konstrüksiyonları, CFK-teknolojilerini, infiltrasyon metotlarını ve sandviç tipi imalat şekillerini kullanarak uçak gövde parçalarının ve yüksek düzeyde yük tatbik edilmiş yapı bileşenlerinin üretilmesi ve montajı faaliyetlerini yürütmektedir. Örneğin Eurofighter Typhoon’un gövde orta parçası, Airbus-ailesinin ve Boeing 787’nin basınç duvarı bölmesi ile yeni askeri nakliye uçağı olan A400M’nin yük kapısı burada oluşmaktadır. Premium AEROTEC, uçağın dış kabuğunun üretimi için ihtiyaç duyulan ve aşırı düzeyde ağır olan sertleştirme aletlerini taşımak için, KUKA ürünü olan bir omniMove aracını kullanmaktadır. Premium AEROTEC, 2009 yılında, Augsburg’da bulunan ve eski unvanı EADS olan tesis ile Nordenham ve Varel’de bulunan Airbus tesislerinin birleştirilmesi ile oluşmuştur. Bu şirket bütün büyük uçak programlarına, özellikle Airbus’un bütün programlarına dahildir ve metalden ve karbon elyafı destekli plastikten mamul gövde bileşenlerinin tedarikçisi olarak çok başarılıdır. “Biz, A320’den A380’e kadar Airbus ailesinin tamamı için parçalar üretiyoruz. Ayrıca Boeing için üretim yapıyoruz ve Airbus’un yüzde 50’nin üzerinde CFK’dan oluşan uzun mesafe uçağı A350 XWB’nin yapımına biz de iştirak ediyoruz” diye açıklıyor Premium AEROTEC’in şirket iletişim birimi müdürü olan Edmund Reitter. Esnek platform konsepti sayesinde sınırsız manevra edilebilirlik KUKA üretimi olan ve tüm yönlü hareket eden omniMove aracı Premium AEROTEC’te 45 tona varan çok ağır yüklerin taşınmasına yarayan mobil platform olarak kullanılmaktadır. KUKA omniMove, aşırı derecede ağır olan sertleştirme aletlerinin sınırsız bir şekilde her yöne manevra edilmesine ve kendi etrafında döndürülmesine olanak sağlamaktadır. Bu platformun navigasyonu, tüm yönlü hareket eden tekerlekleri sayesinde tekerleklerin yeniden oryantasyonuna gerek kalmadan serbestçe yapılabilmektedir. Uzaktan kumanda sayesinde ise bu platform bütün odalarda her istikamete doğru kumanda edilebilmektedir. Konvansiyonel yönlendirmeli tekerleklere kıyasla, lojistik alan %50’ye varan oranda küçültülebilmektedir. Böylece daha büyük bir üretim alanından istifade edilebilmektedir. omniMove tekerleği ile düz, çapraz, dönme veya yana sürme yapılabilmektedir. Hassas sürüşler için akıllı tekerlek geometrisi Premium AEROTEC 2008 yılında ağır yüklerin taşınması için öngörülen çeşitli sistemleri birbiriyle kıyaslamış ve nihayetinde KUKA omniMove’nin kullanılmasına karar vermiştir. Diğer sistemlere kıyasla avantajlar sunduğu görülmüştür, çünkü KUKA omniMove daha iyi görüntüler sunmuştur. ”omniMove’nin sunduğu avantaj, sahip olduğu tekerlek geometrisi ve tahrik sistemi sayesinde her yöne doğru çok hassas hareket edebiliyor olmasıdır”, şeklinde açıklama yapıyor Premium AEROTEC’te üretim orta yapımı birimi proje müdürü olan Franz Jenik. Sözlerine ise şöyle devam ediyor: “Bir tekerlek dingili olsaydı, bunun tam bir hassasiyetle son noktaya hareket edememesi ve tahrik edilen döner yatağın her zaman yeniden ayarlanmak zorunda olması sorunu yaşanırdı.” Noktası noktasına hassas: Pozisyonlandırma hassasiyeti +/-6 milim olan omniMove Daha sonra otoklavda sertleştirilen aşırı büyük boyutlu uçak dış kabuklarının üretilmesinde kullanılan devasa sertleştirme aletleri Premium AEROTEC’te hareket ettirilmek zorundadır. “Burada, 30 tonu aşkın bir ağırlığa sahip olan aletler söz konusudur” diyor Jenik; “Ancak biz ağırlığı 40 tonun üzerinde olan pozitif aletleri ve daha sonra sertleştirilmiş olan kirişleri alan ve dış kabuğa veren bir kiriş seti aletini (Stringer-Set-Tool) de taşıyoruz.” Bunun için KUKA omniMove ile çeşitli çalışma pozisyonlarına, daha doğrusu çeşitli çalışma yerlerine gidilmektedir. Aletler +/-6 milimlik bir hassasiyet ile yerleştirilmek zorundadır. “Başka hiçbir taşıma sistemiyle bu kadar hassas çalışamazdık” diye ifade ediyor Frank Jenik bu konudaki kesin görüşünü. “Hatta, optik şerit takibi, pozisyonlandırma yardımları ve mekanik kılavuz elemanları +/-2 milimlik bir pozisyonlandırma hassasiyetine imkan vermektedir”, şeklinde açıklıyor KUKA Roboter GmbH’da omniMove Uzmanı olan Robert Witte. OmniMove’nin tam otomatik olarak kullanılması, aşırı derecede yüksek yüklerin söz konusu olmasından dolayı emniyet tekniğine dayanan nedenler yüzünden mümkün değildir. Bu nedenle omniMove bir Premium AEROTEC-çalışanı tarafından manuel olarak kumanda edilmektedir. Nordenham’da bulunan Premium AEROTEC-tesisinde bir başka KUKA omniMove ile 45 ton hareket ettirilmektedir. “Burada kaldırma tertibatı ile donatılmış olan bir varyasyon söz konusudur.” diye açıklıyor Robert Witte; “Böylece 2,3 metre yükseklikte olan bir çalışma pozisyonuna kolayca ve güvenli bir şekilde ulaşılabilmektedir.” Çalışma platformu yükseltilmiş haldeyken de araç pozisyonu değiştirilebildiği için, kullanıcılar ayrıca zamandan çok tasarruf etmektedir. Premium AEROTEC’te aşırı ağır yüklerin taşınması KUKA omniMove ile daha kolay hale gelmiştir. Franz Jenik memnun: “omnimove kısacası daha hassas hareket edebiliyor ve çok esnek!”